Obecnie jesteśmy w trakcie zawieszenia między tym co ma być a co obowiązuje. Zmiany które wejdą będą tworzyły podziały na klasy energetyczne budynków, który widoczny będzie bezpośrednio na świadectwie charakterystyki energetycznej w skali od A+ do G (ciekawostka w świecie RTV AGD takie klasy już występują). Zmiana miałaby zwiększyć przejrzystość rynku nieruchomości i ułatwić właścicielom budynków szybkie rozpoznanie czy obiekt jest energooszczędny, czy należy do grupy o najgorszej charakterystyce energetycznej. Dalej wyjaśniamy, skąd będzie wynikała wprowadzona zmiana dotycząca klas energetycznych (dyrektywa EPBD i nowe przepisy krajowe), jak czytać wskaźniki (energia użytkowa, energia końcowa, nieodnawialna energia pierwotna), a także podajemy krótki opis każdej klasy energetycznej budynku. Dzięki artykułowi można też dowiedzieć się, jak termomodernizacja oraz technologie (pompy ciepła i panele fotowoltaiczne) mogą podnieść klasę i obniżyć zużycie energii.
Skąd biorą się pomysły na nowe regulacje i na czym może polegać zmiana
Nowe klasy energetyczne mają być elementem dostosowania prawa do przekształconej dyrektywy EPBD (2024/1275). Na poziomie Unia Europejska dyrektywa weszła w życie 28 maja 2024 r., a państwa członkowskie muszą dostosować przepisy krajowe do 29 maja 2026 r. W pakiecie zmian kluczowe jest przyspieszenie modernizacji, szczególnie budynków o najgorszych parametrach, oraz zwiększenie porównywalności systemu oceny energetycznej budynków (EPC).
Z naszego punktu widzenia istotna jest trajektoria redukcji średniego zużycia nieodnawialnej energii pierwotnej w budynkach mieszkalnych.
Warto też zaznaczyć, że EPBD nie dotyczy wyłącznie etykiet. Z perspektywy zrównoważonego rozwoju dyrektywa wyznacza drogę do bezemisyjności: nowe budynki publiczne mają spełniać standard bezemisyjny wcześniej, a wszystkie pozostałe nowe budynki później; w krajowych materiałach ten standard opisuje się jako budynek o bardzo wysokiej charakterystyce energetycznej bez lokalnych emisji CO₂ z paliw kopalnych. Dla istniejących budynków dyrektywa przewiduje trajektorie redukcji średniego zużycia energii pierwotnej w zasobie mieszkaniowym oraz minimalne standardy dla najgorzej działających budynków niemieszkalnych.
Świadectwo charakterystyki energetycznej i kluczowe wskaźniki
Świadectwo charakterystyki energetycznej to dokument, który opisuje zapotrzebowanie na energię budynku lub części budynku (np. lokalu) związane z jego użytkowaniem: na potrzeby ogrzewania i wentylacji, przygotowania ciepłej wody użytkowej (podgrzewania wody), chłodzenia, a w budynkach niemieszkalnych także oświetlenia. Ma też wspierać efektywność energetyczną i świadomość właścicieli, bo pokazuje orientacyjne roczne zapotrzebowanie i koszt utrzymania związany ze zużyciem energii.
W praktyce świadectwo energetyczne potrzebujesz przede wszystkim przy sprzedaży i najmie: dokument przekazuje się nabywcy lub najemcy, a w akcie notarialnym odnotowuje się fakt przekazania; w przypadku braku notariusz poucza o karze grzywny. Jeżeli korzystasz z istniejących budynków wyłącznie „na własny użytek” i nie planujesz ich sprzedaży ani wynajmu, świadectwo nie jest wymagane. Ważne jest też rozróżnienie: przy sprzedaży/najmie budynku sporządza się świadectwo budynku, a przy sprzedaży/najmie lokalu — świadectwo dla lokalu w części budynku.
Jakie wskaźniki „budują” klasy energetyczne budynków? W proponowanych nowych wzorach nadal podstawą jest roczne zapotrzebowanie na nieodnawialną energię pierwotną (EP) — w przeliczeniu na metr kwadratowy powierzchni o regulowanej temperaturze (Af). W metodologii EP to po prostu EP = Qp/Af, gdzie Qp jest rocznym zapotrzebowaniem na energię pierwotną. Ten sam dokument definiuje też:
- energię użytkową (EU) — „bazę” wynikającą głównie z izolacyjności, okien i strat przez przegrody;
- energię końcową (EK) — energię zużywaną przez systemy techniczne (ogrzewania, wentylacji, c.w.u., chłodzenia i oświetlenia wbudowanego), aby tę EU dostarczyć;
- energię dostarczoną netto (ED) — wskaźnik bilansujący energię końcową dostarczoną i energię wyeksportowaną poza granicę systemu (istotne np. przy PV).
W nowych wzorach świadectw będą widoczne wprost: obok klasy energetycznej pojawiają się pola dla EP, ED, EU i EK oraz informacje środowiskowe (m.in. emisja CO₂).
Skala A+–G i krótkie opisy każdej klasy
W projektowanych nowych wzorach klasa charakterystyki energetycznej jest graficzną prezentacją oceny energetycznej budynku lub części budynku w skali od A+ do G: A+ oznacza najlepsze energetyczne właściwości użytkowe, a klasa G — najgorsze. Na poziomie UE dyrektywa wskazuje wspólną skalę A–G, gdzie A ma odpowiadać budynkom bezemisyjnym, a G — najsłabszym energetycznie budynkom w krajowych zasobach w chwili wprowadzania skali.
Poniżej 1–2 zdania o każdej klasie (to opis praktyczny; przypisanie litery zależy od wskaźnika zapotrzebowania i wyników obliczeń w świadectwie):
| Klasa | Opis |
| A+ | Certyfikat energetyczny A+ to najwyższa efektywność: bardzo niskie zapotrzebowanie na energię i zwykle duży udział OZE; często osiągane dzięki kompleksowemu podejściu. |
| A | Bardzo wysoka efektywność; w logice EPBD klasa A jest powiązana z budynkami bezemisyjnymi, czyli bez lokalnych emisji CO₂ z paliw kopalnych w eksploatacji. |
| Klasa B | Budynek energooszczędny: dobre parametry przegród i sprawne ogrzewanie/c.w.u., co zazwyczaj daje niższe koszty eksploatacyjne. |
| Klasa C | Średnia efektywność energetyczna: budynek może spełniać potrzeby komfortu, ale zwykle ma potencjał poprawy (instalacje, sterowanie, wentylacja). |
| Klasa D | Przeciętna charakterystyka energetyczna; modernizacja bywa uzasadniona z ekonomicznego punktu widzenia, bo zużycie energii jest wyraźne w kosztach. |
| Klasa E | Niska efektywność: budynek częściej wymaga planu modernizacji, bo roczne zapotrzebowanie i emisje są podwyższone. |
| Klasa F | Bardzo niska efektywność: wysokie zużycie energii i często duży udział nieodnawialnej energii pierwotnej; bez spójnej modernizacji trudno o trwałą poprawę. |
| Klasa G | Najniższa efektywność i budynek o najgorszej charakterystyce energetycznej: duże straty, najwyższe emisje i największy potencjał redukcji zużycia energii poprzez termomodernizację. |
Co klasy mogą oznaczać po wejściu przepisów dla właścicieli i rynku nieruchomości
Klasy energetyczne będą zwiększały przejrzystość, bo w jednym znaku pokazują parametry energetyczne budynków co ułatwia porównanie ofert zakupu mieszkań oraz domów jednorodzinnych i wielorodzinnych. Jednocześnie nie będą zastępować liczb: w ogłoszeniach i reklamach (gdy świadectwo już istnieje) nadal będzie się podawać wskaźniki energii użytkowej, energii końcowej, nieodnawialnej energii pierwotnej, udział OZE i emisję CO₂.
W skali UE budynki odpowiadają za ok. 40% zużycia energii, a w gospodarstwach domowych około 80% energii idzie na ogrzewanie, chłodzenie i ciepłą wodę. Z tego powodu dyrektywa i krajowe programy kładą nacisk na modernizacje, które realnie zmieniają zapotrzebowanie na energię a więc rachunki zwłaszcza w budynkach o „dolnych” klasach.
Jednocześnie krajowe wyjaśnienia podkreślają, że EPBD nie uzależnia prawa sprzedaży czy najmu od klasy energetycznej; przekazy o „zakazie sprzedaży” resort określa jako nierzetelne. Presja może jednak rosnąć pośrednio (finansowanie, dopłaty, priorytety wsparcia dla budynków o najgorszej charakterystyce energetycznej). Warto pamiętać o skali wyzwania: według danych resortu w Polsce znajduje się ok. 14,2 mln budynków, z czego niemal 40% to budynki mieszkalne jednorodzinne; znaczna część zasobu ma niską efektywność energetyczną i potrzebuje modernizacji.
Jak podnieść klasę i obniżyć zużycie energii
Jeśli chcesz poprawić klasę (np. z E do C albo z D do B), najpewniejsza strategia to praca od strat do źródeł, bo klasy wynikają z zależności między energią użytkową, końcową i pierwotną oraz z rodzaju nośnika energii.
Najpierw ogranicz straty: termomodernizacja przegród (ocieplenie ścian, dachu, stropów), uszczelnienie i modernizacja stolarki zmniejszają energię użytkową, czyli „bazowy” poziom zapotrzebowania budynku. Równie ważna jest wentylacja: dobrze zaprojektowana (np. z odzyskiem ciepła) ogranicza straty i poprawia komfort w przestrzeni mieszkalnej.
Następnie popraw system ogrzewania i c.w.u. bo w domach to zwykle największe pozycje w bilansie energii. Wymiana źródła ciepła na urządzenia o wysokiej sprawności (np. pompy ciepła), modernizacja instalacji i sterowania, a także usprawnienie przygotowania ciepłej wody użytkowej często obniżają energię końcową, a przez to także EP (nieodnawialną energię pierwotną) i emisje.
Dodatkowo rozważ OZE. Panele fotowoltaiczne mogą obniżać energię dostarczoną netto (ED), bo metodologia uwzględnia energię wyeksportowaną poza budynek. To najczęściej działa najlepiej, gdy jednocześnie ograniczono straty i zoptymalizowano ogrzewanie inaczej fotowoltaika może poprawić bilans, ale nie „wyleczy” budynku o bardzo dużym rocznym zapotrzebowaniu.
Na koniec korzystaj z rekomendacji w świadectwie. Nowy wzór przewiduje zalecenia działań modernizacyjnych ocenianych pod kątem opłacalności ekonomicznej i wykonalności technicznej oraz wskazanie, gdzie właściciel może szukać informacji o zachętach finansowych i doradztwie.
Podsumowanie
Nowe klasy energetyczne budynków w skali A+–G mają wejść w życie w 2026 r. uporządkować komunikację o zużyciu energii: litera ma zwiększyć przejrzystość ofert i lepiej kierować modernizacje tam, gdzie efekt środowiskowy i ekonomiczny jest największy. W praktyce „awans” w klasach zależy od obniżenia energii użytkowej i końcowej (termomodernizacja, wentylacja), zmiany źródła ogrzewania i poprawy bilansu energii (np. dzięki OZE), tak aby spadło całkowite zapotrzebowanie i udział nieodnawialnej energii pierwotnej.
Kontakt
![]() |
Efektywniej sp. z o.o. tel.: 883 747 577 e-mail: info@efektywniej.pl |

























Ważnym mechanizmem jest także
Podsumowując,









